Các doanh nghiệp đầu tư nông nghiệp công nghệ cao muốn dự án hồ thủy lợi hơn 3.000 tỉ đồng ở vùng biên giới cần khẩn trương mở rộng vùng tưới.
Đầu tư nông nghiệp công nghệ cao cần quỹ đất rộng lớn, gần nguồn nước tưới tiêu hiệu quả. Ảnh: Thanh Tuấn
Ngày 15.9, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai được giao nhiệm vụ rà soát, báo cáo thực trạng chuyển đổi mục đích hàng nghìn hecta cao su kém hiệu quả trên địa bàn.
Đồng thời, sở đề nghị Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 7 (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tiếp tục mở rộng, xây dựng các tuyến kênh nhánh để phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Theo đánh giá, đến nay dự án hồ Ia Mơr với tổng vốn đầu tư hơn 3.000 tỉ đồng vẫn chưa phát huy hết công năng. Mục tiêu ban đầu của dự án là cấp nước tưới cho 14.347 ha đất canh tác tại hai tỉnh Gia Lai và Đắk Lắk (trong đó Gia Lai 10.347 ha, Đắk Lắk 4.000 ha)...
Hệ thống kênh nhánh của hồ Ia Mơr phân phối nước tới các diện tích đất nông nghiệp. Ảnh: Thanh Tuấn
Tuy nhiên, hiện tại diện tích đất nông nghiệp ở Gia Lai có nước tưới từ hồ mới đạt khoảng 3.170 ha. Tỉnh đang triển khai thêm 10 tuyến kênh nhánh để mở rộng tưới tiêu cho hơn 2.100 ha. Như vậy, diện tích còn thiếu so với mục tiêu thiết kế của hồ Ia Mơr là hơn 5.000 ha.
Để đáp ứng yêu cầu phát triển, Gia Lai hiện đang kêu gọi đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao với các loại cây trồng có giá trị xuất khẩu như dứa, chanh dây, chuối, cà phê… đặc biệt tại khu vực phía tây tỉnh. Các doanh nghiệp có diện tích cao su kém hiệu quả cũng đề nghị được chuyển đổi sang các mô hình nông nghiệp khác như chăn nuôi, trồng trọt hoặc điện năng lượng mặt trời.
Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp kiến nghị mở rộng vùng tưới của hồ Ia Mơr đến những diện tích cao su dự kiến chuyển đổi, gồm khoảng 1.000 ha của Trung đoàn 710 (Binh đoàn 15); 1.500 ha của Công ty Cao su Chư Păh; 2.105 ha của Công ty Cao su Chư Sê và 500 ha của Công ty Quang Đức.
Việc trồng cây trái tập trung quy mô lớn rất cần nguồn nước tưới, nếu không có nước sẽ không thể sản xuất được.
Một vùng chuyên canh cây chuối xuất khẩu với kỹ thuật, công nghệ hiện đại, đủ tiêu chuẩn để xuất khẩu đi thị trường toàn cầu. Ảnh: Thanh Tuấn
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai phối hợp với các doanh nghiệp khảo sát, xây dựng phương án chuyển đổi cây trồng cụ thể, khả thi và hiệu quả. Sau đó, tỉnh sẽ làm việc với các bộ, ngành Trung ương để tìm giải pháp mở rộng vùng tưới.
Giữa tháng 9.2025, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng kém hiệu quả giai đoạn 2026 - 2030, trong đó dự kiến chuyển đổi hơn 14.000 ha cao su sang cây ăn quả và các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao.
Mục tiêu là tái cơ cấu ngành nông nghiệp phù hợp với quy hoạch, gắn với phát triển chuỗi giá trị, tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập và đời sống người dân.
Gia Lai đặt mục tiêu đạt 2,9 tỉ USD xuất khẩu vào cuối năm 2025. Trong đó, khu vực Đông Gia Lai đạt hơn 1,19 tỉ USD, chiếm gần 70% kế hoạch năm. Ở khu vực Tây Gia Lai, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 989 triệu USD, tăng trên 52% so với cùng kỳ và hoàn thành 89,9% kế hoạch năm.
Trong đó, cà phê là mặt hàng xuất khẩu chủ lực với hơn 932 triệu USD, còn lại là nông sản khác như: trái cây, mủ cao su, chuối, chanh dây, sầu riêng…
THANH TUẤN
