Sau khi được Mỹ tạm thời nới lỏng lệnh hạn chế, Ấn Độ đã nhanh chóng mua hết toàn bộ dầu Nga còn lại trên thị trường giao ngay.
Tàu chở dầu Nga của tập đoàn Rosneft. Ảnh: TASS
Theo các nguồn tin trong ngành được Bloomberg dẫn lại, chỉ trong vòng chưa đến 1 tuần, tổng khối lượng dầu Nga được Ấn Độ mua lên tới khoảng 30 triệu thùng - gần tương đương lượng dầu thô Nga mà Ấn Độ nhập khẩu trong cả tháng 2, khi mức nhập trung bình đạt gần 1,1 triệu thùng mỗi ngày.
Phần lớn số dầu này thực tế đã được chất lên các tàu chở dầu nhưng chưa tìm được người mua. Trong nhiều tháng qua, nhiều tàu chở dầu Nga đã phải neo đậu hoặc di chuyển chậm quanh khu vực châu Á, trở thành kho chứa nổi trên biển do các lệnh trừng phạt của Mỹ khiến việc giao dịch gặp khó khăn.
Tình thế đã thay đổi nhanh chóng sau khi Mỹ cho phép Ấn Độ tạm thời mua một số lô dầu Nga. Quyết định này mở ra cơ hội để các nhà máy lọc dầu Ấn Độ bổ sung nguồn dự trữ trong bối cảnh thị trường đang biến động mạnh.
Động thái mua mạnh của Ấn Độ cũng diễn ra đúng lúc nguồn cung dầu từ Trung Đông bị gián đoạn nghiêm trọng. Sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, Tehran đã đáp trả bằng cách nhắm vào các tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.
Trong hơn 1 tuần qua, nhiều chuyến hàng dầu từ Saudi Arabia và Iraq đã không thể rời Vịnh Ba Tư vì rủi ro an ninh tại eo biển hẹp này. Điều đó khiến các nhà nhập khẩu lớn tại châu Á phải nhanh chóng tìm nguồn cung thay thế.
Các công ty Ấn Độ đã tận dụng cơ hội này để gom dầu Nga với tốc độ chưa từng thấy. Theo các nguồn tin thị trường, các lô dầu được mua với mức giá cao hơn từ 2 đến 8 USD/thùng so với giá dầu Brent.
Ấn Độ mua dầu Nga cao hơn 2-8 USD/thùng so với giá dầu Brent. Ảnh: TASS
Giá dầu Brent đã tăng mạnh trong những ngày gần đây. Từ cuối tuần trước, giá dầu này liên tục giao dịch trên mức 85 USD/thùng. Đến sáng thứ Hai (9.3), giá từng có lúc tiến gần mốc 120 USD trước khi giảm trở lại. Đến sáng 12.3, giá dầu Brent lại tăng lên mức trên 100 USD/thùng.
Trước khi xung đột Trung Đông bùng phát, dầu Nga tại thị trường châu Á thường được bán với mức chiết khấu hơn 10 USD/thùng so với Brent, đã bao gồm chi phí vận chuyển đến cảng của người mua. Trong khi đó, giá dầu Brent phần lớn thời gian từ mùa hè năm ngoái chỉ dao động trong khoảng 60-70 USD/thùng.
Hai doanh nghiệp Ấn Độ đóng vai trò lớn nhất trong đợt mua gom này là Tập đoàn dầu khí nhà nước Indian Oil và tập đoàn tư nhân Reliance Industries. Mỗi công ty được cho là đã mua khoảng 10 triệu thùng dầu trong những ngày gần đây.
Sau cuộc họp với các Bộ trưởng Tài chính G7, Ủy viên kinh tế của EU Valdis Dombrovskis cho biết Mỹ nhấn mạnh, cơ chế miễn trừ dành cho Ấn Độ chỉ mang tính tạm thời và có phạm vi hạn chế.
Theo ông, Mỹ cho rằng, quyết định này sẽ không tạo ra tác động đáng kể đối với doanh thu dầu mỏ của Nga.
Tuy nhiên, trên thực tế, diễn biến mới cho thấy dầu Nga vẫn đóng vai trò quan trọng trên thị trường năng lượng châu Á. Khi nguồn cung từ Trung Đông gặp trục trặc, các khách hàng lớn như Ấn Độ sẵn sàng quay lại mua mạnh để bảo đảm an ninh năng lượng.
Ngọc Vân
