Niềm tin AI Agent (tác nhân AI) sẽ thay thế phần mềm truyền thống khiến cổ phiếu lĩnh vực này giảm mạnh nhất từ trước tới nay, cho thấy thái độ "quay lưng" của các nhà đầu tư. Tuy nhiên, Ngân hàng Goldman Sachs cho rằng thị trường đã đánh giá không đúng tác động.

Phố Wall "quay lưng" với cổ phiếu phần mềm

Vừa qua, cổ phiếu lĩnh vực phần mềm ghi nhận mức hoạt động kém nhất so với chỉ số S&P 500 trong toàn bộ lịch sử của ngành này. Quỹ ETF iShares Expanded Tech-Software Sector (IGV), quỹ hoán đổi danh mục theo dõi chỉ số các công ty phần mềm Bắc Mỹ, đã giảm mạnh hơn 24% trong quý I/2026, ghi nhận mức giảm hàng quý mạnh nhất kể từ quý IV/2008. Các “ông lớn” trong ngành phần mềm như Salesforce, Adobe, Oracle, và thậm chí cả Microsoft hiện đang trong giai đoạn điều chỉnh sâu.

Khối lượng bán khống trên từng cổ phiếu riêng lẻ đã đạt mức cao nhất mà Goldman Sachs ghi nhận kể từ năm 2016, cho thấy thái độ mất niềm tin hoàn toàn vào cổ phiếu phần mềm của các nhà đầu tư. Reuters cho biết chỉ số S&P 500 Software and Services Index (SPLRCIS) cũng đã giảm 25,5% trong năm nay.

Theo nghiên cứu của ông Matthew Martino, nhà phân tích của Goldman Sachs Research, định giá mức định giá của ngành phần mềm có tốc độ tăng trưởng trung hạn từ 15-20%. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, con số này khoảng 5-10%, phản ánh sự suy giảm đáng kể về niềm tin giới đầu tư.

So với SPDR S&P 500 ETF Trust (SPY), quỹ hoán đổi danh mục đầu tiên và lâu đời nhất nước Mỹ, nhóm cổ phiếu phần mềm đã hoạt động kém hơn tới 21% kể từ đầu năm. Mức giảm này không chỉ vượt qua điều ngành này trải qua trong giai đoạn bong bóng dot-com, khủng hoảng tài chính toàn cầu hay cú sốc tăng lãi suất năm 2022, mà còn đánh dấu đợt sụt giảm tương đối nghiêm trọng nhất trong lịch sử ngành.

Đáng chú ý, hệ số P/E dự phóng của các quỹ ETF phần mềm lần đầu tiên trong nhiều năm đã rơi xuống thấp hơn mức của S&P 500. Goldman Sachs thừa nhận làn sóng đổi mới nhanh chóng trong lĩnh vực AI đang làm gia tăng sự bất định, đòi hỏi mức phí rủi ro cao hơn đối với cổ phiếu phần mềm.

Nỗi lo sợ bao trùm các nhà đầu tư tập trung vào mối đe dọa duy nhất: trí tuệ nhân tạo có thể làm suy yếu hoàn toàn các nền tảng phần mềm truyền thống.

AI chưa thể thay thế các phần mềm truyền thống

Goldman Sachs mạnh mẽ phản bác sự hoảng loạn dẫn đến đợt bán tháo lịch sử này. Theo bộ phận nghiên cứu của Goldman Sachs, đợt bán tháo phản ánh sự thay đổi nhanh chóng trong tâm lý nhà đầu tư chứ không phải sự suy giảm đột ngột về các yếu tố cơ bản.

Ông Martino, nhà phân tích tại cơ quan này nhận định: “Chúng tôi nhận thấy rằng sự đổi mới nhanh chóng của AI tạo ra sự bất định chính đáng, qua đó đòi hỏi mức phí rủi ro cao hơn. Tuy nhiên, theo quan điểm của chúng tôi, làn sóng định giá lại đã diễn ra trên diện rộng, thay vì có sự chọn lọc rõ ràng”.

Nỗi lo chi phối đợt bán tháo này là việc các tác nhân AI (AI agent) có thể trở thành công cụ chính cho hoạt động doanh nghiệp, qua đó bỏ qua hoàn toàn các nền tảng phần mềm truyền thống. Nhóm nghiên cứu của Goldman thừa nhận mối quan ngại này, nhưng cho rằng mức độ tác động là không đồng đều giữa các tầng khác nhau trong ngăn xếp phần mềm (Software stack).

Ở tầng ứng dụng, việc điều phối các AI agent có thể làm thay đổi cách người dùng tương tác và nơi tạo ra giá trị, đặc biệt với các sản phẩm kiếm tiền theo mô hình cấp phép trên mỗi người dùng (seat-based).

Tuy nhiên, ở tầng nền tảng và hạ tầng, các động lực lại khác biệt về bản chất, bởi AI agent thực tế làm gia tăng nhu cầu đối với các dịch vụ dữ liệu cốt lõi. Quản lý dữ liệu, điều phối khối lượng công việc, bảo mật và khả năng khôi phục đều nằm bên dưới giao diện người dùng và không thể dễ dàng bị thay thế bởi các công cụ AI.

Theo The Street

Hải Phương

Link gốc