Thực tế cho thấy khí đốt Nga vẫn chảy vào châu Âu bất chấp các cam kết giảm phụ thuộc.
Khí đốt Nga vẫn chảy vào châu Âu. Ảnh: Xinhua
Khí đốt Nga vẫn tiếp tục chảy vào châu Âu qua cửa ngõ chính là Pháp. Dù tiêu thụ khí đốt tại Pháp đang giảm, lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Nga vẫn chiếm một phần đáng kể trong tổng nhập khẩu.
Năm 2024, có tới 34% LNG nhập vào các cảng Pháp có nguồn gốc từ Nga, đặt ra nhiều câu hỏi về mức độ phụ thuộc thực sự của nước này vào năng lượng Nga.
Theo tờ Le Monde, với 5 trạm tiếp nhận LNG, Pháp đóng vai trò then chốt trong việc nhập khẩu khí hóa lỏng vào châu Âu. Năm 2024, khoảng một phần ba lượng LNG vào Pháp có nguồn gốc từ Nga, theo ước tính của Kpler công bố ngày 18.2. Trong khi đó, Mỹ (38%) và Algeria (17%) là hai nguồn cung chính còn lại.
Tuy nhiên, không thể xác định chính xác bao nhiêu khí đốt Nga thực sự được tiêu thụ ở Pháp, do một phần lớn khí nhập khẩu tiếp tục được trung chuyển đến các nước châu Âu khác.
Theo số liệu của công ty vận hành mạng lưới khí đốt quốc gia Pháp NaTran trong năm 2024, 123 TWh khí đốt đã được chuyển đến các nước láng giềng như Bỉ.
Bất chấp lượng LNG nhập khẩu đáng kể, tổng tiêu thụ khí đốt của Pháp tiếp tục giảm, xuống còn 361 TWh trong năm 2024, thấp hơn 20 TWh so với năm 2023 và giảm tới 113 TWh so với năm 2021.
Nguyên nhân chính là do sản lượng điện hạt nhân và thủy điện đang phục hồi, khiến nhu cầu sử dụng khí đốt để sản xuất điện giảm mạnh (chỉ 16 TWh vào năm 2024, giảm 56% so với năm trước).
Xu hướng tiêu thụ khí đốt của hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ và khu vực dịch vụ cũng đang giảm dần. Trong khi đó, do giá năng lượng giảm, các ngành công nghiệp lớn như hóa chất, thực phẩm, luyện kim có dấu hiệu gia tăng nhẹ nhu cầu tiêu thụ khí đốt.
Từ tháng 5.2022, Liên minh châu Âu (EU) đã đặt mục tiêu chấm dứt hoàn toàn sự phụ thuộc vào khí đốt Nga trước năm 2027.
Trên thực tế, lượng khí đốt Nga vào EU đã giảm đáng kể do Mátxcơva cắt giảm nguồn cung qua đường ống dẫn khí, khiến tỉ lệ nhập khẩu từ Nga giảm từ hơn 40% vào năm 2021 xuống dưới 20% trong năm 2024.
Pháp không còn nhận khí đốt Nga qua đường ống, nhưng vẫn nhập LNG Nga qua các cảng biển. Điều này gây tranh cãi khi một số công ty, điển hình như TotalEnergies, tiếp tục thực hiện hợp đồng dài hạn với Nga mà không thể đình chỉ do chưa có lệnh trừng phạt từ EU.
Dù EU đã áp đặt lệnh cấm nhập khẩu than và dầu từ Nga, nhưng biện pháp kiểm soát LNG vẫn còn hạn chế. Lệnh cấm có hiệu lực từ tháng 3.2024 chỉ nhắm vào các hoạt động "chuyển tải" LNG Nga tại các cảng châu Âu, tức là những chuyến hàng dừng lại để tiếp tục vận chuyển tới các khu vực ngoài EU.
Theo chuyên gia Aymeric Kouam từ tổ chức tư vấn Strategic Perspectives, việc châu Âu và Pháp còn phụ thuộc vào LNG khiến họ dễ bị tác động bởi biến động thị trường năng lượng quốc tế, gây rủi ro cho "an ninh nguồn cung". Ông nhấn mạnh, để giảm sự lệ thuộc vào năng lượng hóa thạch, EU cần đẩy nhanh quá trình phát triển năng lượng tái tạo như điện mặt trời và điện gió.
Dù có những cam kết giảm phụ thuộc vào Nga, thực tế cho thấy khí đốt Nga vẫn chảy vào châu Âu, khiến quá trình "cai nghiện" năng lượng Nga diễn ra chậm hơn dự kiến.
