Việc Tổng thống Mỹ công bố tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) là tâm điểm chú ý của toàn cầu vì đây không chỉ là một sự thay đổi nhân sự cấp cao, mà còn là tín hiệu định hình dòng chảy tiền tệ và sức khỏe kinh tế thế giới trong nhiều năm tới.

Ứng cử viên cho vị trí chủ tịch Fed mới là ai?

Tổng thống Donald Trump cho biết, ông sẽ công bố người được ông chọn làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thứ 17 - kế nhiệm ông Jerome Powell vào ngày 30/1.

“Tôi sẽ công bố Chủ tịch Fed vào sáng mai”, ông Trump nói. Khi được hỏi liệu ông đã thực sự chốt lựa chọn hay chưa, ông đáp: “Tôi đã có rồi, tôi phải có chứ, nếu không tôi sẽ phải bắt tay vào làm việc rất nhanh”.

Quy trình lựa chọn người thay thế ông Powell bắt đầu từ tháng 9/2025, với 11 ứng viên được cân nhắc, bao gồm các quan chức Fed đương nhiệm và tiền nhiệm, các nhà kinh tế và chuyên gia đầu tư Phố Wall. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã sàng lọc các ứng viên đủ điều kiện, rút danh sách xuống còn 5 người, sau đó còn 4 người.

Thị trường nín thở chờ đợi tín hiệu về người được chọn vào vị trí Chủ tịch Fed, nhất là khi ông Powell chỉ còn hai cuộc họp chính sách trước khi mãn nhiệm. Ảnh: AI khởi tạo.

Bốn ứng viên cuối cùng được cho gồm: cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh, Giám đốc Hội đồng Kinh tế quốc gia Kevin Hassett, Thống đốc Fed đương nhiệm Christopher Waller, và Rick Rieder - Giám đốc đầu tư mảng thu nhập cố định của BlackRock.

Các thị trường dự đoán đã đặt cược vào việc ai sẽ được chọn. Trong một thời gian, ông Hassett là ứng viên dẫn đầu, thứ hai là ông Warsh, và trong vài ngày gần đây là Rieder. Tuy nhiên, tình thế đã đảo chiều từ tối 29/1, khi nền tảng Kalshi đánh giá khả năng ông Warsh được lựa chọn lên tới 80%.

Trước đó, khi được hỏi về lời khuyên dành cho người kế nhiệm, ông Powell trả lời ngắn gọn: “Hãy tránh xa chính trị”. Tuy nhiên, Chủ tịch Fed cho rằng, tránh xa chính trị không đồng nghĩa với việc né tránh trách nhiệm giải trình.

Theo ông, người đứng đầu Fed trong tương lai vẫn có nghĩa vụ làm việc và chịu sự giám sát của Quốc hội. Trong 8 năm lãnh đạo Fed, ông Powell cho biết đã xây dựng được các mối quan hệ rộng rãi với các nghị sĩ Mỹ. Ông nhấn mạnh rằng, Quốc hội là kênh duy nhất bảo đảm trách nhiệm giải trình dân chủ của Fed, và việc điều trần, báo cáo trước các nghị sĩ là nghĩa vụ thường xuyên, không phải gánh nặng hình thức.

Vì sao vị trí chủ tịch Fed quan trọng?

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được coi là “người quyền lực nhất hành tinh”. Điều này được xuất phát từ tầm ảnh hưởng sâu rộng của các quyết sách tiền tệ đối với nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy quyền lực này không mang tính tuyệt đối mà dựa trên tính độc lập chính trị và năng lực điều hành thực tế.

Với vai trò đứng đầu ngân hàng trung ương quan trọng nhất thế giới, Chủ tịch Fed giữ trọng trách định hình lãi suất, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy việc làm, tác động trực tiếp đến đời sống kinh tế của hàng tỷ người. Dẫu vậy, mọi quyết định quan trọng đều phải tuân thủ khuôn khổ pháp lý nghiêm ngặt và dựa trên sự đồng thuận của Hội đồng Thống đốc, thay vì ý chí cá nhân đơn thuần.

Về bản chất, Fed không được thành lập để bảo vệ chế độ bản vị vàng. Như cựu Chủ tịch Ben S. Bernanke từng nhấn mạnh trong cuốn Chính sách tiền tệ thế kỷ 21, mục tiêu cốt lõi của cơ quan này là ngăn chặn khủng hoảng và cung cấp thanh khoản cho các tổ chức tài chính đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Hoạt động theo nguyên tắc kinh điển của Walter Bagehot – “cho vay không giới hạn với tài sản thế chấp tốt” – Fed đóng vai trò như một van an toàn, ngăn chặn sự sụp đổ dây chuyền của hệ thống ngân hàng. Trong bối cảnh tài chính toàn cầu kết nối chặt chẽ, mọi điều chỉnh chính sách từ Fed không chỉ gói gọn trong nước Mỹ mà còn tạo ra những xung lực mạnh mẽ, tái định hình thị trường tài chính thế giới.

Tổng thống Trump đã nhiều lần chỉ trích ông Powell vì Fed không cắt giảm lãi suất mạnh và nhanh như ông yêu cầu kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025. Ảnh: AI khởi tạo.

Cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh

Sinh năm 1970, cũng như vị Chủ tịch Fed đương nhiệm, ông Kevin Warsh không có bằng sau đại học về kinh tế. Ông tốt nghiệp Trường Luật Harvard năm 1995, từng học kinh tế học và thống kê tại Đại học Stanford.

Ông Kevin Warsh từng đảm nhiệm chức Phó chủ tịch kiêm giám đốc phụ trách mảng mua bán và sáp nhập (M&A) tại Morgan Stanley. Sau đó, ông làm trợ lý đặc biệt cho cựu Tổng thống Mỹ George W. Bush về chính sách kinh tế và giữ vai trò thư ký tại Hội đồng Kinh tế Quốc gia.

Năm 2006, ông được bổ nhiệm làm Thống đốc Fed và trở thành ‘cánh tay phải’ của cựu Chủ tịch Ben Bernanke, đóng vai trò cầu nối giữa ngân hàng trung ương Mỹ và Phố Wall trong cơn bão khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Trong thời gian làm việc tại Fed, ông Kevin Warsh giúp điều phối thương vụ bán Bear Stearns cho JPMorgan Chase – một bước đi nhằm ngăn chặn sự sụp đổ dây chuyền trên Phố Wall. Tuy nhiên, ông cũng là người ủng hộ để Lehman Brothers phá sản – sự kiện được xem là châm ngòi cho cuộc khủng hoảng 2008.

Trong quá khứ, ông Warsh thuộc phe “diều hâu” trong chính sách tiền tệ, ủng hộ Fed giữ lãi suất cao để kiểm soát lạm phát. Nhưng trong những tháng gần đây, ông đã công khai ủng hộ lãi suất thấp, phù hợp với mong muốn của ông Trump.

Giám đốc Hội đồng Kinh tế quốc gia Kevin Hassett

Tiến sĩ Kevin Hassett hiện là Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia. Ông từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế của Tổng thống (2017–2019) và trở lại Nhà Trắng năm 2020 với vai trò Cố vấn cao cấp cho Tổng thống trong ứng phó đại dịch Covid-19.

Trong nhiệm kỳ của mình tại Nhà Trắng, ông Hassett là nhân vật trung tâm trong mọi cuộc tranh luận về kinh tế, từ thuế quan, thương mại cho đến chính sách giảm quy định. Ông là gương mặt đại diện chính của chính quyền Trump về các vấn đề kinh tế, thường xuyên xuất hiện trên các kênh truyền hình lớn như Fox, CNBC, Bloomberg, CNN…

Trước đó, ông từng là cố vấn kinh tế cho nhiều chiến dịch tranh cử tổng thống của đảng Cộng hòa, bao gồm ông John McCain (2000, 2008), ông George W. Bush (2004) và ông Mitt Romney (2012).

Hiện ông cũng giữ vị trí Phó Chủ tịch Tập đoàn Lindsey Group, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Hoover, cộng tác viên kinh tế của CNN và cố vấn cao cấp cho trang kinh tế Capital Matters thuộc National Review.

Từ trái sang phải: Giám đốc đầu tư toàn cầu mảng thu nhập cố định của BlackRock Rick Rieder, Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Christopher Waller, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett, cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh. Ảnh: AI khởi tạo.

Thống đốc Fed đương nhiệm Christopher Waller

Ông Christopher J. Waller đảm nhiệm cương vị thành viên Hội đồng Thống đốc Fed từ ngày 18/12/2020 do ông Trump đề cử, cho đến hết nhiệm kỳ vào ngày 31/1/2030. Trước đó, ông là Phó Chủ tịch điều hành và Giám đốc nghiên cứu tại Fed chi nhánh St. Louis từ năm 2009.

Tại Fed, Waller gây chú ý khi năm 2022 ông công khai tranh luận với các nhà kinh tế tầm cỡ như cựu Bộ trưởng Tài chính Larry Summers, khẳng định Fed có thể đưa lạm phát hậu đại dịch về mức thấp mà không làm tăng đáng kể thất nghiệp. Thực tế đã ủng hộ ông: lạm phát giảm xuống dưới 3% và thất nghiệp chưa từng vượt 4,2%.

Waller, nhà kinh tế học tiến sĩ, được đánh giá là có phong cách tự tin, sẵn sàng bảo vệ quan điểm trước sức ép chính trị. Dù ông Trump nhiều lần bày tỏ sự bất mãn với cựu Chủ tịch Powell, ông Waller vẫn công khai ủng hộ sự độc lập của Fed, coi đây là yếu tố “rất quan trọng cho sự vận hành tốt của nền kinh tế Mỹ”.

Ông cũng thẳng thắn trước áp lực dư luận: “Nếu bạn không thích bị chỉ trích, đừng nhận việc. Tổng thống có quyền tự do nói về chính sách, như bất kỳ ai khác”.

Với thành tích dự báo chính sách chính xác, kinh nghiệm lãnh đạo nghiên cứu, hiểu biết sâu về cơ chế vận hành của Fed và khả năng giữ vững lập trường, ông Christopher Waller đang nổi lên như gương mặt hội tụ cả chuyên môn lẫn bản lĩnh - những yếu tố có thể thuyết phục Tổng thống Trump trao cho ông vị trí quyền lực nhất của ngân hàng trung ương Mỹ.

Ông Rick Rieder - Giám đốc đầu tư toàn cầu mảng thu nhập cố định của Tập đoàn BlackRock

Ông Rick Rieder, một trong những giám đốc điều hành cấp cao của Tập đoàn BlackRock, hiện phụ trách danh mục đầu tư trái phiếu toàn cầu với tổng giá trị lên đến 2.400 tỷ USD. Ông là thành viên Ủy ban điều hành toàn cầu của BlackRock, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Đầu tư của tập đoàn.

Ông Rieder từng tham gia Ủy ban tư vấn đầu tư của Bộ Tài chính Mỹ và Ủy ban tư vấn thị trường tài chính của Fed. Ông được vinh danh là “Nhà quản lý danh mục đầu tư xuất sắc” bởi Morningstar năm 2021, và được Institutional Investor trao giải “Nhà quản lý thu nhập cố định toàn cầu của năm” năm 2015.

Trước khi gia nhập BlackRock năm 2009, ông Rieder là Giám đốc điều hành của R3 Capital Partners. Ông từng làm việc tại Lehman Brothers từ năm 1987 đến 2008, giữ các vị trí lãnh đạo cấp cao trong mảng đầu tư toàn cầu.

Ông có bằng Cử nhân Tài chính của Đại học Emory (1983) và MBA từ Trường Wharton thuộc Đại học Pennsylvania (1987). Ngoài ra, ông còn tham gia nhiều hoạt động giáo dục và thiện nguyện, bao gồm Hội đồng Quản trị Đại học Emory và chương trình tài chính cộng đồng “Graduation Generation”.

Link gốc