Sau hơn 30 năm hiện diện, casino tại Việt Nam vẫn là lĩnh vực kinh doanh đặc thù, được kiểm soát chặt chẽ và chủ yếu phục vụ khách quốc tế. Tính đến nay, cả nước có 9 casino được cấp phép hoạt động, trong đó chỉ duy nhất một cơ sở cho phép người Việt tham gia theo chương trình thí điểm.
Từ trò chơi có thưởng đến mô hình nghỉ dưỡng phức hợp
Casino ở Việt Nam bắt đầu xuất hiện từ cuối thập niên 1990, khi một số khách sạn cao cấp được phép tổ chức trò chơi có thưởng dành riêng cho người nước ngoài. Casino Đồ Sơn (Hải Phòng) thường được nhắc đến như cơ sở hợp pháp đầu tiên. Thời điểm này, quy mô hoạt động còn nhỏ, chỉ vài bàn roulette, blackjack hoặc baccarat, hướng tới mục tiêu khai thác nguồn thu từ khách quốc tế; người Việt hoàn toàn không được phép tham gia.
Đến những năm 2000, hoạt động casino mở rộng ra các khu vực biên giới, ven biển và trung tâm du lịch lớn. Casino Móng Cái (Quảng Ninh) chủ yếu phục vụ du khách Trung Quốc, trong khi Club Crowne International tại Đà Nẵng thu hút khách Hàn Quốc. Các cơ sở như Đồ Sơn và Lào Cai tiếp tục duy trì hoạt động nhưng ở quy mô khiêm tốn. Đây cũng là giai đoạn mô hình “casino gắn với khách sạn, khu nghỉ dưỡng quốc tế” bắt đầu hình thành tại Việt Nam.
Casino Đồ Sơn, từng là biểu tượng du lịch một thời, nay đã xuống cấp, bị bỏ hoang.
Bước ngoặt đáng chú ý diễn ra từ năm 2010, khi Nhà nước cấp phép một loạt dự án quy mô lớn theo mô hình khu phức hợp nghỉ dưỡng có casino (integrated resort). The Grand Hồ Tràm Strip (Bà Rịa – Vũng Tàu), khai trương năm 2013, được xem là casino đầu tiên vận hành theo tiêu chuẩn quốc tế. Cùng thời điểm, Chính phủ cũng ban hành quy định siết chặt hoạt động, chỉ cho phép phục vụ khách nước ngoài.
Năm 2017, Chính phủ ban hành Nghị định 03/2017/NĐ-CP, lần đầu tiên cho phép người Việt Nam tham gia chơi casino theo chương trình thí điểm. Đây được coi là bước thay đổi quan trọng về chính sách quản lý, nhằm đánh giá tác động thực tế trước khi xem xét mở rộng phạm vi. Theo quy định, người chơi phải từ 21 tuổi trở lên, có thu nhập thường xuyên ít nhất 10 triệu đồng/tháng hoặc thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân từ bậc 3 trở lên, đồng thời không nằm trong danh sách bị người thân đề nghị cấm tham gia. Vé vào cửa có giá 1 triệu đồng cho 24 giờ.
Trong các dự án được cấp phép, Corona Resort & Casino Phú Quốc (Kiên Giang) là cơ sở duy nhất triển khai thí điểm cho người Việt kể từ năm 2019. Dự án có vốn đầu tư hàng tỷ USD, được xem là bước thử nghiệm quan trọng trong việc đánh giá khả năng mở rộng mô hình này tại Việt Nam.
Hiện nay, cả nước có 9 casino đang hoạt động hợp pháp, phân bố tại các trung tâm du lịch và khu kinh tế trọng điểm. Trong đó, Corona Resort & Casino Phú Quốc (Kiên Giang) là cơ sở duy nhất được phép thí điểm cho người Việt tham gia chơi. The Grand Hồ Tràm Strip (Bà Rịa – Vũng Tàu) được xem là casino quy mô quốc tế đầu tiên, vận hành theo mô hình khu nghỉ dưỡng tích hợp. Bên cạnh đó, Casino Nam Hội An có 140 bàn chơi, hơn 300 máy đánh bạc và các khu vực dành riêng cho khách hàng VIP. 6 casino quy mô nhỏ gồm: Đồ Sơn (Hải Phòng); Lợi Lai, Hoàng Gia, khách sạn Hồng Vận (Quảng Ninh); khách sạn Quốc tế (Lào Cai); Silver Shores (Đà Nẵng).
Từng vướng nhiều tranh cãi
Sau hơn ba thập niên hiện diện, kinh doanh casino tại Việt Nam vẫn là lĩnh vực đặc thù, chịu sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước và thường xuyên trở thành chủ đề gây tranh luận trong giới hoạch định chính sách cũng như dư luận xã hội.
Từ cuối những năm 1990, khi casino đầu tiên được cấp phép hoạt động tại Đồ Sơn (Hải Phòng), câu hỏi “có nên hợp pháp hóa hoạt động đánh bạc cho người Việt hay không” đã nhiều lần được đặt ra. Quan điểm ủng hộ cho rằng, việc phát triển casino không chỉ tạo nguồn thu ngân sách mà còn có thể trở thành đòn bẩy thu hút du lịch quốc tế, tương tự mô hình đã thành công tại Singapore, Malaysia hay Macau. Bên cạnh đó, việc cho phép người Việt đủ điều kiện tham gia được xem là giải pháp để hạn chế tình trạng ngoại tệ “chảy máu” sang các sòng bạc ở nước láng giềng.
Ở góc nhìn khác, nhiều ý kiến cảnh báo rằng casino là lĩnh vực nhạy cảm, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các tệ nạn xã hội, nợ nần và mất an ninh trật tự nếu thiếu cơ chế giám sát nghiêm ngặt. Việc mở cửa thiếu kiểm soát có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường đối với người dân và doanh nghiệp. Bởi vậy, các chuyên gia kinh tế – pháp lý đều thống nhất rằng, nếu cho phép phát triển casino, cần đi kèm khung pháp lý đủ chặt chẽ, quy định rõ về đối tượng, vị trí, quy mô và cơ chế giám sát.
Corona Resort & Casino Phú Quốc là cơ sở duy nhất triển khai thí điểm cho người Việt kể từ năm 2019.
Trong quá trình lấy ý kiến cho Nghị định 03/2017/NĐ-CP – văn bản đầu tiên cho phép thí điểm người Việt vào chơi casino – nhiều đề xuất cho rằng Việt Nam cần thận trọng, chỉ cấp phép ở các địa điểm quy hoạch rõ ràng, gắn với khu du lịch – nghỉ dưỡng lớn như Hạ Long, Vân Đồn, Phú Quốc hay Nam Hội An. Việc quy định tiêu chuẩn thu nhập tối thiểu và thu phí vào cửa được xem là “hàng rào mềm” để hạn chế người thu nhập thấp tham gia, đồng thời đảm bảo nguồn thu hợp pháp cho ngân sách.
Trên thực tế, kinh nghiệm quốc tế cho thấy casino không đơn thuần là nơi đánh bạc, mà là một phần trong tổ hợp giải trí – nghỉ dưỡng tích hợp (integrated resort), bao gồm khách sạn, trung tâm hội nghị, bảo tàng và nhà hát. Khi được vận hành đúng định hướng, đây có thể trở thành động lực tăng trưởng kinh tế địa phương, thu hút vốn đầu tư nước ngoài và tạo việc làm cho hàng nghìn lao động.
Tuy nhiên, chính sự “hai mặt” của loại hình kinh doanh này khiến Việt Nam luôn giữ thái độ thận trọng. Sau nhiều năm thí điểm người Việt được chơi tại Corona Resort & Casino Phú Quốc, Bộ Tài chính vẫn đang đánh giá tổng kết để làm cơ sở cho việc mở rộng hoặc điều chỉnh chính sách.
Nhiều chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh du lịch khu vực ngày càng gay gắt, việc chậm ban hành khung pháp lý hoàn thiện cho casino có thể khiến Việt Nam bỏ lỡ cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế và phát triển các tổ hợp giải trí cao cấp. Song, cùng với đó, bài toán quản lý rủi ro xã hội vẫn là yếu tố buộc nhà làm chính sách phải cân nhắc kỹ lưỡng.
