Thanh khoản, quy mô IPO và năng lực vận hành đang trở thành 3 tiêu chí chính để nhà đầu tư nước ngoài đánh giá khả năng giải ngân vào thị trường chứng khoán Việt Nam, theo chuyên gia đến từ Công ty Chứng khoán SSI.

Nhà đầu tư chuyển từ “câu chuyện” sang quy mô và thanh khoản

Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường chứng khoán năm 2026, ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường nước ngoài, Công ty Chứng khoán SSI cho biết cách tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế đối với Việt Nam đang có sự thay đổi đáng chú ý.

Nếu trước đây, nhà đầu tư quan tâm đến việc thị trường Việt Nam có “thú vị” hay không, thì hiện nay, họ tập trung vào các yếu tố mang tính định lượng và khả năng triển khai thực tế. Những câu hỏi được đặt ra nhiều hơn liên quan đến quy mô dòng vốn có thể giải ngân, mức độ thanh khoản của thị trường, “nguồn hàng” IPO và mức độ sẵn sàng của hạ tầng vận hành.

Ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường nước ngoài, Công ty Chứng khoán SSI.

“Hiện nay nhà đầu tư ngoại chủ yếu quan tâm liệu thị trường có đủ quy mô để giải ngân, thanh khoản ra sao, nguồn cung doanh nghiệp dự kiến IPO có đủ lớn và hạ tầng vận hành đã sẵn sàng để đón dòng vốn bền vững hay chưa”, ông Thomas Nguyễn cho hay.

Chia sẻ về dữ liệu thị trường, đại diện SSI cho biết, xu hướng này đang dần hiện hữu. Giá trị giao dịch của khối ngoại tăng khoảng 50% trong những tháng đầu năm 2026. Tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức đạt 13%, so với mức 8% năm 2023 và được kỳ vọng có thể tăng lên ít nhất 20% trong vòng 24 tháng tới.

Tại SSI, số lượng tài khoản nhà đầu tư tổ chức mở mới tăng 52%, trong đó dòng vốn đến từ các định chế lớn, đặc biệt là từ Hoa Kỳ, ngày càng gia tăng. Tỷ trọng khách hàng tổ chức trong cơ cấu hoạt động của công ty đạt khoảng 25-30%, cao hơn mức bình quân của toàn thị trường.

Bên cạnh đó, sự quan tâm của các tổ chức tài chính toàn cầu như Morgan Stanley, UBS hay Barclays đối với Việt Nam cũng gia tăng. Theo ước tính, việc nâng hạng thị trường có thể mang lại khoảng 1,5 tỷ USD dòng vốn thụ động và thêm 2-5 tỷ USD từ các quỹ chủ động trong thời gian tới.

Để hấp thụ dòng vốn quy mô lớn

Theo đại diện SSI, để chuyển từ giai đoạn “thu hút sự chú ý” sang “hấp thụ dòng vốn quy mô lớn”, thị trường chứng khoán Việt Nam cần cải thiện đồng bộ nhiều yếu tố, trong đó hạ tầng giao dịch đóng vai trò nền tảng.

Theo ông Thomas, việc HOSE triển khai hệ thống giao dịch KRX được nhà đầu tư quốc tế đánh giá tích cực, coi đây là bước tiến quan trọng để tiến tới vận hành mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Hệ thống này dự kiến cho phép giao dịch trong ngày (day-trading), khớp lệnh liên tục giữa phiên và phát triển các sản phẩm nâng cao theo lộ trình.

Cùng với đó, nhu cầu về các sản phẩm tài chính mới, đặc biệt là giao dịch định lượng, đang gia tăng. Chuyên gia của SSI nhận định, sự tham gia của nhóm nhà đầu tư này có thể góp phần tăng thanh khoản, giảm biến động và cải thiện hiệu quả hình thành giá trên thị trường.

Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường chứng khoán năm 2026.

Ở phía nguồn cung, thị trường IPO vẫn là điểm cần cải thiện. Năm 2025 ghi nhận 13 doanh nghiệp niêm yết, trong đó có 4 IPO với tổng vốn hóa khoảng 30 tỷ USD, song cơ cấu nhà đầu tư vẫn chủ yếu là nhà đầu tư cá nhân trong nước.

Để nâng cao khả năng hấp thụ vốn, thị trường cần mở rộng “nguồn hàng” IPO theo hướng đa dạng hơn, bao gồm doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp công nghệ và các đợt cổ phần hóa quy mô lớn.

“Bên cạnh IPO, tôi rất kỳ vọng rằng việc nâng giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) đối với các ngành không liên quan đến an ninh, quốc phòng sẽ tăng cường khả năng tiếp cận thị trường và khuyến khích sự tham gia lớn hơn từ các nhà đầu tư tổ chức dài hạn. Giải quyết nút thắt này, kết hợp với đa dạng hóa “nguồn hàng” IPO, sẽ thực sự đưa Việt Nam trở thành điểm đến nổi bật trong thị trường vốn khu vực”, ông Thomas chia sẻ.

Tại Hội nghị, ông Thomas cũng cho biết, các định chế tài chính toàn cầu như BlackRock, FTSE, Morgan Stanley hay UBS ngày càng tăng cường trao đổi và quan tâm tới Việt Nam, phản ánh sức hút rõ nét của thị trường.

“Các tổ chức này đồng thời đánh giá cao vai trò dẫn dắt, tinh thần cầu thị và hiệu quả cải cách của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, coi đây là yếu tố then chốt giúp thị trường tiệm cận chuẩn mực quốc tế và mở ra triển vọng nâng hạng trong thời gian tới”, ông Thomas nói.

Link gốc