Chuyên gia cho rằng việc áp thuế giao dịch vàng đối với cá nhân là cần thiết để đảm bảo công bằng với các kênh đầu tư khác và minh bạch thị trường.
Áp thuế giao dịch vàng đối với cá nhân là cần thiết để đảm bảo công bằng với các kênh đầu tư khác và minh bạch thị trường. Ảnh: Phan Anh
Tại Nghị quyết 278 ngày 13.9.2025 về công tác xây dựng pháp luật tháng 9, Chính phủ đã cho ý kiến đối với dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), trong đó yêu cầu quy định rõ thu nhập từ hoạt động mua bán vàng thuộc diện chịu thuế, nhằm nâng cao tính minh bạch của thị trường và hạn chế đầu cơ. Bộ Tài chính được giao phối hợp với Ngân hàng Nhà nước thống nhất nội dung này trong dự thảo.
Trao đổi với PV Báo Lao Động, TS Nguyễn Ngọc Tú – nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Thuế, giảng viên Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội – cho biết, các chính sách hiện hành, đặc biệt là Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân, đã quy định rất rõ: Tất cả tổ chức, cá nhân có thu nhập đều phải nộp thuế, bất kể từ nguồn nào.
Đối với kinh doanh vàng, trước đây văn bản pháp luật chỉ quy định với doanh nghiệp kinh doanh vàng, chưa đề cập rõ tới cá nhân giao dịch lẻ.
Ông nhấn mạnh: “Chính phủ đã chỉ đạo kịp thời và không cần phải ban hành mới, vì luật đã có, chỉ cần hướng dẫn để thực hiện ngay, không cần chờ sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân. Nếu chờ thì phải tới giữa năm 2026 mới có hiệu lực, quá muộn. Trong khi đó, hoàn toàn có thể triển khai ngay bằng một nghị định hoặc thông tư hướng dẫn”.
Theo TS Nguyễn Ngọc Tú, về thị trường, vàng nằm trong 4 kênh đầu tư – kinh doanh chủ yếu của người dân cùng với hàng hóa dịch vụ, bất động sản và chứng khoán. Trong khi ba kênh kia đã nộp thuế ổn định thì kênh vàng của cá nhân vẫn chưa. Điều này tạo ra bất bình đẳng, vừa gây thất thu ngân sách, vừa khuyến khích đầu cơ, khiến thị trường méo mó và giá vàng trong nước không liên thông với giá thế giới. Vì vậy, việc đưa giao dịch vàng của cá nhân vào diện chịu thuế là cần thiết, vừa đảm bảo công bằng, vừa nâng cao tính minh bạch của thị trường.
Ông phân tích: Thực tế, giá vàng thế giới có tăng, nhưng kể cả khi cộng thuế, phí và lợi nhuận thì mức cao nhất cũng chỉ khoảng 115 triệu đồng/lượng. Trong khi đó, ở Việt Nam có lúc vàng miếng được bán gần 140 triệu đồng/lượng, cao hơn thế giới tới 20 triệu đồng. Đây là biểu hiện của đầu cơ, thao túng giá.
Chênh lệch giá mua – bán trong nước cũng quá lớn, có lúc mua vào 128 triệu đồng/lượng nhưng bán ra chỉ 123–124 triệu đồng, chênh vài triệu đồng ngay trong ngày. Giá vàng biến động thất thường, không theo diễn biến quốc tế. Thông thường, mức chênh hợp lý chỉ khoảng 3–5 triệu đồng/lượng; việc chênh tới 10–20 triệu đồng là bất hợp lý.
Trước đây, khi Ngân hàng Nhà nước can thiệp bình ổn, giá trong nước lập tức giảm, cho thấy mối liên thông. Nhưng sau đó giá lại tăng mạnh, phản ánh tình trạng đầu cơ. Một nguyên nhân quan trọng là chưa áp thuế với giao dịch vàng. “Nếu áp thuế, hành vi đầu cơ sẽ thay đổi, buộc người tham gia phải tính toán kỹ, không còn dễ dàng ‘lướt sóng’ như trước”, TS. Nguyễn Ngọc Tú khẳng định.
Lục Giang
